Tại sao chi phí vận chuyển hàng hóa ở Châu Phi lại cao như vậy?

Nhiều người châu Phi muốn khởi nghiệp để tăng cường sức mạnh kinh tế, nhưng con đường buôn bán luôn gặp trở ngại và chi phí vận chuyển hàng hóa cao là một trong số đó. Như thể hiện trong biểu đồ bên dưới, vào năm 2020, chỉ có 18% xuất khẩu từ các nước châu Phi diễn ra giữa các nước châu Phi, thấp hơn nhiều so với Bắc Mỹ (30%), châu Á (58%) và châu Âu (68%).

Tỷ lệ xuất khẩu trong và ngoài khu vực trên tổng xuất khẩu, 2020

Và dữ liệu cho thấy chi phí vận chuyển một container từ Trung Quốc đến Beira ở Mozambique là khoảng 2.000 USD, trong khi vận chuyển 500 km nội địa đến Malawi tốn 5.000 USD. Tại sao chi phí vận chuyển hàng hóa ở Châu Phi lại cao như vậy? Có bốn lý do cho việc này.

1. Cơ sở hạ tầng yếu kém và năng lực vận tải không đủ

Châu Phi có diện tích đất rộng nhưng mật độ mạng lưới đường bộ thuộc hàng thấp nhất thế giới, cơ sở hạ tầng phụ trợ như mạng lưới đường sắt và kho bãi chưa hoàn hảo, quy hoạch đường bộ cũng chưa hợp lý.

2. Năng lực thông qua cảng nhỏ và thông quan chậm

Theo CDC Group, một tổ chức tài trợ phát triển của Anh, thời gian chờ đợi trung bình cho hàng hóa tại các cảng châu Phi là hơn hai tuần, so với chưa đầy một tuần ở châu Á, châu Âu và châu Mỹ Latinh. Ngân hàng Phát triển Châu Phi ước tính rằng chi phí xử lý cao hơn khoảng 50% so với các khu vực còn lại trên thế giới.

3. Quy mô vận chuyển đội tàu nhỏ

Khoảng 80-90% hàng hóa ở châu Phi được vận chuyển bằng đường bộ, nhưng châu Phi thiếu các công ty vận tải logistics lớn để duy trì hoạt động bình thường của thị trường logistics. Và một số doanh nghiệp siêu nhỏ đang dần bị tê liệt do năng lực vận chuyển không đủ.

4. Quy định hạn chế xuất xứ phức tạp:

Nhiều quốc gia vẫn dựa vào các biểu mẫu hải quan bằng giấy, một số cửa khẩu biên giới có "cửa sổ một cửa" và các tài xế xe tải cần phải xếp hàng riêng khi nhập cảnh, hải quan, thuế ô tô và xét nghiệm virus corona. Tất cả những điều này làm tăng chi phí vận chuyển xuyên biên giới.

Tình hình giao thông các nước châu Phi

Tuy nhiên, tin tốt là chi phí vận chuyển hàng hóa cao ở châu Phi đã được cải thiện. Theo thống kê, 41 trong số 55 quốc gia châu Phi đã phê chuẩn Khu vực thương mại tự do lục địa châu Phi, có thể tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại nội vùng và do đó thúc đẩy phát triển kinh tế ở các khu vực châu Phi. Để thúc đẩy sự phát triển thương mại nội khối ở châu Phi, nhiều nước trong khu vực đã thực hiện các biện pháp kép nhằm giảm thuế quan và "hàng rào phi thuế quan" nhằm giảm chi phí vận chuyển hàng hóa. Ngoài ra, sự phát triển của ngành logistics châu Phi cho thấy xu hướng hội nhập rộng hơn, được thúc đẩy bởi các chính sách quốc gia và toàn cầu hóa thương mại. Các khu vực châu Phi đang xây dựng những “hành lang thương mại” phức tạp với cơ sở hạ tầng cứng và mềm kết nối các nước.

Đến lúc đó, dòng chảy thương mại ở Châu Phi và chất lượng hậu cần vận tải sẽ được cải thiện đáng kể, và thương mại nội khối nhiều hơn sẽ mang lại nhiều cơ hội việc làm hơn, mức lương cao hơn và ít đói nghèo hơn. Người dân châu Phi sẽ nhận thức đầy đủ lợi ích của toàn cầu hóa và thương mại tự do.